Merhabalar sevgili anne-babalar ve büyükanneler-büyükbabalar,

Bugünkü yazımın kitlesi biraz geniş, resmen soyağacınıza hitap ediyorum efendim :)

Bugüne kadar hep anne, baba ve çocuk açısından gözlem yaptık ve hep bu üçlüye göre değerlendirmede bulunduk. Fakat çekirdek ailenin dışında da çocuğu etkileyen faktörler var. Bu faktörlerden belki de eeen mutlu mesudu, eeen tatlısı ve en canı, tabii ki anneanneler, babaanneler ve dedeler:) İşin büyükanne ve büyükbaba kısmına baktığımızda onlardan genelde şu cümleyi duyarız: “Evlat sonuçta, evlat da çok seviliyor elbet ama bu torun çok başka bir şey!”

E gerçekten de öyle efendim!

Yetişkinlikten yaşlılığa doğru yola çıkmış ve zamana yorgun düşmüş bu büyük insanlar, söz konusu torun olunca yorgunluklarını bir yana atıp çocuklaşıyorlar, çocukluklarına dönüyorlar ve torunlarıyla birlikte her şeyi yeniden öğrenip onlarla oyunlar oynuyorlar.

Yakın zamanda en somut haliyle şahit olduğum bu durum büyükannelere ve büyükbabalara o kadar çok yakışıyor ki! Bkz. dayımla yengem:) Kaya’dan önceki yazılarımda bahsetmiştim sizlere. Kaya doğdu doğalı dayım ne yerde ne gökte! Adamcağız yıllardır dede olmayı bekliyormuş meğer. O ne sevinç, o ne mutluluk, yarabbiiim sen nazarlardan koru! Yengem deseniz o küçük adamın her halini fotoğraflayıp bizimle paylaşmaktan asla geri durmuyor, muazzam bir heyecan içerisinde, gerçekten harika!

Tıpkı benim bahsettiğim gibi hepimiz büyükanneler ve büyükbabalarla ilgili hoş anılar hatırlarız. Şöyle ufak bir flashback yapıp kendi çocukluğunuzu, büyükannenizi ve büyükbabanızı hatırladığınızda sınırsız sevgi sunan, şefkat gösteren, bir dediğinizi iki etmeyen, gözünüzün içine bakan ve üzerinizde sıcaklığını hep hissettiren o tatlı otoriteyi ve o otoriteye duyduğunuz sevgiyle karışık saygıyı hatırlarsınız. Eğer hatırladıklarınız böyleyse büyükanneniz ve büyükbabanız sağlıklı bir çocuk yetiştirmek isteyen annenize babanıza gerçekten yardımcı olmuş diyebiliriz. Çünkü sınırsız bir şekilde gösterilen müsamaha ve sınırsızca sunulan imkanlar çocuğu fazlasıyla ayarsızlaştırabilir. Anne ve baba otorite rolünü sabit tutmaya, çocuğun üzerinde demokratik ve sağduyulu bir tutum gütmeye çalışsalar da aile büyükleri bunun tam tersi bir şekilde davranınca çocuk tutarsızlaşıyor, doyumsuzlaşıyor ve anne babadan uzaklaşıyor. Bu yüzden büyükannelerin ve büyükbabaların yapması gerekenler tam olarak şunlardır diyebiliriz:

  • Sevgide sınırsız olmak.
  • Tecrübelerini paylaşırken zorlayıcı değil, yönlendirici ve öğretici olmak.
  • Anne babanın kurallarına saygı göstermek.
  • Çocuğu anne babaya karşı silah olarak kullanmaktan kaçınmak.
  • Hem çocuğa hem de anne babaya karşı hoşgörülü, anlayışlı ve sabırlı olmak.
  • Bazı şeylerin zamanla değişebileceğini kabul edebilmek. Bkz. yetiştirme tarzları, ebeveyn tutumları, çocuk psikolojisi, teknolojik gelişmeler, eğitim sistemi vb.
  • Kendi doğrularının başkaları için de doğru olmayabileceği konusunda anlayış gösterebilmek.
  • Bütün meselenin her iki taraf için en önemli varlık olan çocuğun gelişimini desteklemek olduğunu göz önünde bulundurmak.

       
Anne babaların da dikkat etmesi gereken durumlar ve davranışlar yok değil. En az büyükanneler ve büyükbabalar kadar dikkatli ve bilgili olmaları gerekiyor. Şöyle ki:

  • Anne baba, çocuğun eğitimi ve yetiştirilmesinde birinci derece yetkili ve sorumlu kişiler olduğunu bilerek hareket etmelidir.
  • Anne baba, aile büyüklerinin çocuk eğitiminde yalnızca destekleyici rol oynamaları gerektiğini bilmeli, kendi görev ve sorumluluklarını onlara yüklememelidir.
  • Anne baba, çocukları için aldıkları kararları aile büyükleriyle paylaşmalıdır.
  • Çocuğun eğitimi ve yetiştirilmesinde kontrolü, çocuktan birinci derecede sorumlu olan anne baba üstlenmelidir.
  • Büyükanne, büyükbabanın torunlarına karşı hiçbir sözü ve davranışını çocuğun gözünde anne ve babasının değerinin ve otoritesinin sarsılmasına sebep olmamalıdır.
  • Anne babanın bilinçli olarak yerine getirmediği istekleri, aile büyükleri tarafından, torunlarının ilgisini ve sevgisini kazanmak amacıyla dahi olsa yerine getirilmesi durumunda anne baba, kararlılığını ve tutarlılığını aile büyüklerine belirtmelidir.
  • Aile büyükleri olan büyükanne ve büyükbabanın çocuk eğitiminin hızla değiştiğinin farkına varması sağlamalı, kendi eğitim anlayışlarında ısrarcı olmamaları ve çocuğun yaşına göre bir yöntem kullanmayı da ihmal etmemeleri belirtilmelidir.  


Unutulmamalıdır ki, çocuklar büyükanne ve büyükbabalarının aşırı hoşgörüsünden olabildiğince faydalanmakta ve aynı tutumu anne babalarının da göstermesini beklemektedir.