9 Aylıkken Konuşmaya Bir Başladım, Hala Susmadım

Selamlaaar sevgileeer efendim,

21 yıl öncesine dönüp de gelişim sürecimi sorgulamaya başladığımda tam olarak ne zaman konuşmaya başladım, ne zaman emekledim, ne zaman yürüdüm bir türlü kestiremese de annem, doğduğum gibi konuşmaya başladığımı ve 21 yıldır hiç susmadığımı söyler durur :D. Dediğine göre yürümeye başlamadan, hatta daha henüz emeklemeye bile başlamamışken oturduğum yerden sağa sola laf yetiştirmeye başlamışım. Doğduğum andan itibaren konuşulanları anlar gibi bakmışım ve kendi çapımda cevaplar vermişim -üzgünüm anne ama gerçekten hiçbirini anlamıyordum ve verdiğim tepkilerin hiçbiri bilinçli değildi :D. Annemin bu düşünceleri çoğu anneyle ortak nitelikte diyebiliriz. O zaman, hem kendi annemin hem de diğer annelerimizin bu konudaki yanlış inanışlarını değiştirmenin zamanı geldi. Başlıyoruz!

Dil gelişimini etkileyen en önemli faktörlerin başında, sosyal çevresi gelir. Bebekler doğumdan başlayarak çevrelerinin onlarla kurduğu sözel iletişim boyutunda önce ana dillerini öğrenirler. Bu nedenle doğduğu andan başlayarak bebekle konuşmak çok önemlidir. Anne babanın ve çevrenin bebekle kurdukları iletişimde sözel uyaranlar arttıkça, bebeğin dil gelişimi zenginleşmektedir. Bu nedenle kendisiyle az konuşulan, annenin az sözel iletişim kurduğu çocuklarda dil gelişimi gecikmektedir. Benzer şekilde çocuk yuvalarında büyüyen bebeklerin dil gelişimi geri kalır. Bunun nedeni sadece uyaran azlığıdır. Bakım verenlerin az konuştuğu, bebekle sözel ilişkinin az olduğu durumlara televizyon eklenebilir. Kendileri konuşmasa da televizyonun çocuğun dil gelişimini sağlayacağını düşünen aileler sorun yaşamaktadır.

Ev içinde ve çevresinde kurduğu sözel iletişim, çocuğun konuşma gelişimi yanı sıra sağlıklı dil öğrenimi için de önemlidir. Birçok erişkin, çocuklarla konuşurken “bebeksi” konuşmaya çalışırlar. Oysa bebeğin öğrenmesi gereken normal konuşma dilidir. Bu nedenle çocuklarla konuşurken kelimeleri düzgün söylemek önemlidir. Çünkü bu konuşmalar bebeğin dil gelişimini belirlemektedir. Oyun oynamak ve oyun oynarken çocukla konuşmak, dikkatini yöneltmesi için yönergeler vermek, dil gelişimine katkıda bulunur. Toplumda genel bilgi olarak bilinen kız çocuklarının daha erken konuşmaları ve dil gelişimlerinin daha hızlı olduğu doğrudur. Ancak bu, geç yaşlara değin erkek çocuklarının konuşmamasını normal karşılamaya ve erkek çocuklarda olan sorunların geç saptanmasına neden olabilmektedir. Birbirleriyle daha sıkı ilişkisi olan ikizlerin, erişkinlerle sözel iletişiminin daha az olması nedeniyle konuşmaya daha geç başlayabildikleri bilinmektedir.

Bebeklerin 8-18 ay arasında ilk kelimelerini söylemesi beklenir.

0-6 ay: Seslere tepki verir, mırıldanır, anlaşılmaz sesler çıkarır. Eğer sese tepki vermiyorsa, değişik sesler çıkaramıyorsa incelemek gerekir.

6-12 ay: Ba-ba, de-de, an-ne gibi heceleri çıkarabilir. Eğer sizin konuşmalarınıza tepki vermiyor ve isteklerini belirtmek için ses çıkarmıyorsa sorun olabilir.

0-12 ay dil gelişimi için yapılması gerekenler:

  1. Onunla konuşun. Bebeğinizle konuşurken size mırıldanarak, sesler çıkararak ve sizinle göz teması kurarak sesinize tepki verdiğini göreceksiniz.
  2. Kullandığınız nesnelerin ve duyulan seslerin açıklamalarını yapın (Topu aldık, zil çaldı, bardağı aldık, suyu döküyoruz gibi). “Bak, zil çaldı!”, “Kapı tıkladı.” gibi.
  3. İsmine bakmasını sağlamaya çalışın. Mümkün olduğunca iki isimle hitap etmemeye çalışın.
  4. Çıkardığı sesleri olumlu destekleyin (Annesine karnının acıktığını söylüyor gibi). “Demek karnın acıktııı!”, “Bakalım altına mı pisletmişsiiin?” gibi.
  5. “Ce-e”, “Kayıkçı” gibi oyunlarla iletişimini destekleyin.
  6. Resimli kitaplara birlikte bakarak, oradaki görüntüleri söze dökün. “Bak, bu bir köpek (çocuğunuzun da köpek demesini sağlayın.). Köpekler “hav hav!” sesi çıkararak anlaşırlar (sesi çıkarmasını sağlayın.) gibi.


12-18 ay: 5-20 arası kelimesi olmalıdır. İki kelimelik basit cümle kurabilir. Daha az kelimesi varsa, işaretle anlatmakta ısrarlıysa, kelimeleri kullanırken kullanmaktan vazgeçtiyse sorun olabilir.

18-24 ay: En az 50 kelimesi olmalıdır. İki ve daha fazla kelimeli cümle kurabilmeli. Daha az kelimesi varsa, en az iki kelimeli cümle yapmıyorsa, yönerge almıyorsa dikkat etmelidir.

24-36 ay: 4-5 kelimeli cümle kurabilir. Neden, ne gibi sorular sorabilir. Masalları takip edebilir. İki üç kelimeli yönergeleri anlayabilir. Bunları yapamıyor, soru soramıyor, söyleneni anlamıyorsa sorun olabilir.

12-36 dil gelişimi için yapılması gerekenler:

  1. Düzgün, basit ve kısa cümlelerle konuşun. “Haydi, gel!”, “Hadi topu tut!” gibi.
  2. Bol konuşturun. “Resimde ne var, anlatalım.”, “Beraber kitaba bakalım, anlatalım.” gibi.
  3. Sorular sorun. “Kahvaltıda ne yedin?”, “Biz bugün nereye gittik?” gibi.
  4. Yaşıtlarıyla olmasını sağlayın.
  5. Zamir, edat kullanın. “Biz bugün kızımla/oğlumla parka gittik.”, “Ben seninle oyun oynamak istiyorum.” gibi.


Bebeklerde dil ve konuşma gelişimi dönemlere göre bu şekilde gerçekleşiyor. Maalesef bazen bu süreç her zaman sorunsuz ve sağlıklı bir şekilde işleyemeyebiliyor. Peki, dil ve konuşma becerisi boyutunda nasıl bir problemle karşılaşılabilir? Karşılaşılan problemin çözümü için neler yapılabilir?  Konuyla ilgili sorularımızın cevaplarını bir sonraki buluşmamızda vereceğim. Takipte kalın, hoşça kalın! :)


kişi tarafından beğenildi      611 kez okundu
  • Yorumlar(0)

 

 

Facebook Twitter Google+ Pinterest Share
Facebook Twitter Google+ Pinterest Share