Yalan ve Çocuklar

Çocuğu yalan söylediği zaman tedirgin olmayan anne var mıdır sizce? Peki, okul öncesi çocukların yalan söylemesi, çocuğun zeki olduğunu gösteriyor desem size…

Çocuğumuzun yalan söylediğini anladığımızda;

  • Pinokyo, Yalancı Çoban masallarını derhal devreye koyarız.
  • Yalanın ne kadar kötü olduğuna dair bir sürü öğüt vermeye başlarız.
  • Google amcaya, acilen yalan söyleyen çocuk, yazarız ve araştırırız.
  • Çok kızar, ceza verir, uyarılarda bulunuruz.
  • Doğruyu söylersen sana çok istediğin oyuncağı alırım, çikolata veririm gibi doğru olmayan ödül-ceza sistemine başvururuz.


Çocukların nasihatten çok iyi örneğe ihtiyacı vardır. ( Joseph Joubert).

Çocuğun üstünde uyguladığımız bu baskıcı tavırlarımızın onları daha çok yalana sevk ettiğini bilmeden yaparız genelde bunları. 4-5 yaşına kadar yalan söyleyen çocukların zeki olduğunu gösteren araştırmalar yapıldığını duyunca çok şaşırmıştım. 1980 yıllarında bir psikolog çocukların üstünde araştırma yapıyor. Çocukların yaşları 2-4 arasında. Arkalarına bir oyuncak koyduğunu ama kendisi gelene kadar kesinlikle bakmamaları gerektiğini söylüyor. Bu yaş aralığındaki çocukların merakını, keşif duygularını hepimiz biliyoruz. Birçoğu bakıyor, inceliyor. Psikolog tekrar geri döndüğünde, kimlerin baktığını soruyor; 2 yaş grubunun üçte biri, 3 yaş grubunun yarısı, 4 yaş grubunun yüzde sekseni yalan söylüyor. Araştırmaya katılan çocukları din, dil ırk gözetmeksizin dâhil ediyorlar.

Yalan söyleyen çocuk zekidir denildiğinde insana garip geliyor ama okul öncesi dönemde çocukların merak, keşfetme, hayal kurma gibi özellikleri vardır ve olması gereken de bu şekildedir. Eğer bu yaş grubu çocuklar merak etmiyorsa ve hayal kurmuyorsa işte orada bir sıkıntı vardır. Hayallerinde oyuncaklarıyla konuşabilir, eve bir deniz altı girmiş olabilir, hayali bir oyun arkadaşı olabilir, çok ilginç masallar anlatabilir. Çocuk gerçek dışı öğelerle uydurma hikâyeler anlattığı zaman ebeveyn tutumlarının da yine çok büyük bir kısmının, doğruyu söyle, diye çocuğu azarladığı yönünde olduğu saptanmış. Bu noktada yalana sürüklemiş olur, hayallerini de yıkarız.

  1.        Durum
  • Anne bak ne güzel gitar çalıyorum.( Çocuğun elinde gitar yok ama çalıyormuş gibi yapıyor.)
  • Gitar nerede? Yalan kötü bir şey, bir daha duymayayım. ( Hayal kurmaktan nefret edecek, beynini bir şeyler üretmeye zorlamayacak bir daha. )
  1.        Durum
  • Anne arkadaşıma merhaba demek ister misin? ( Yanında kimse yok ama sarılıyormuş gibi yapıyor.)
  • Tabii ki isterim. Merhaba, nasılsın, evimize geldiğin ve oğlumla arkadaşlık ettiğin için teşekkür ederim. Hadi, gidip güzel güzel oynayın. ( Oynarken, üretmeye, konuşmaya, motor gelişimlerini kendi kendine ilerletmeye devam edecektir.)


İlgi çekmek için yalan söyleyen çocuklar da var. Bu durumda da talepleri net bellidir. Anne-babadan daha fazla ilgi bekliyordur… Azarlayarak, kızarak doğruyu söylemeye sevk edemeyiz. Belli ki bir sorun var ve söylediklerine inanıyormuş gibi yapıp kaynağına inmek gerekir.

Yalan, okul çağındaki çocuklarda farklı bir durumdur. Çocuk artık yalanı savunma mekanizması olarak kullanabilir, ilgi çekmek için kullanabilir. Bu durumda da özellikle araştırmacıların tavsiyeleri:

  • İlgisiz davranmayın, çocuğun her zamankinden fazla ilgiye ihtiyacı vardır.
  • Mükemmeliyetçi yaklaşım, çocuğu, her eksiğinde ya da yanlışında, sürekli yalan söylemeye sevk eder.
  • Fazla sorgulayıp, cezalandırmak, çocuğu arsızlaştırır.
  • Kesinlikle bu durumlarda şiddet uygulamayın.


Her şeyin çözümü, eğitiminiz hangi seviyede olursa olsun, çocuğunuzla birlikte kendinizi de tekrar eğitmekten geçiyor.

Sevgilerimle,


kişi tarafından beğenildi      13690 kez okundu
  • Yorumlar(0)

 

 

Facebook Twitter Google+ Pinterest Share
Facebook Twitter Google+ Pinterest Share